Αρχάνες Κρήτη: Αρχαιότητα
Αρχάνες Κρήτη: Αρχαιότητα
Η περιοχή που είναι χτισμένη η κωμόπολη των Αρχανών πρόκειται για θέση σπουδαίου Μινωικού οικισμού. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που γίνονται ακόμα και σήμερα πιστοποιούν ότι κατά τη Μινωική Εποχή η πόλη αποτελούσε ακμάζουσα Μινωική Πολιτεία και ήταν κέντρο πολλών άλλων Μινωικών πόλεων της γύρω περιοχής. Αξίζει να αναφερθεί ότι το τμήμα του τριώροφου Ανακτορικού συγκροτήματος του 16ου π.Χ. αιώνα που ήρθε στο φως μέσα στην κωμόπολη αποτελεί δείγμα θαυμαστής οικοδομικής τέχνης, ανώτερης των Ανακτόρων των Μαλλίων, της Φαιστού και της Ζάκρου.
Αξιοθέατα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος είναι και το Νεκροταφείο στο Φουρνί, καθώς και το Μέγαρο στο Βαθύπετρο. Το Νεκροταφείο στο Φουρνί, βορειοδυτικά των Αρχανών, αποτελεί το μεγαλύτερο προϊστορικό νεκροταφείο του Αιγαίου και επειδή χρησιμοποιήθηκε για πάνω από χίλια χρόνια (2400 π.Χ.-1200 π.Χ.) συγκεντρώνει πλήθος κτιρίων όλων των γνωστών αρχιτεκτονικών τύπων, μεταξύ των οποίων είναι και πέντε θολωτοί τάφοι.
Μέγαρο στο Βαθύπετρο
Το Μέγαρο στο Βαθύπετρο βρίσκεται στη θέση Πίσω Λιβάδια, 4 χιλιόμετρα νότια από τις Αρχάνες και πρόκειται για μία μινωική έπαυλη. Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών εκεί βρέθηκε εγκατάσταση σταφυλοπιεστηρίου, ελαιοπιεστήριο, εργαστήριο πηλοπλαστικής και κεραμικός κλίβανος.
Τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα που ήρθαν στο φως από τις ανασκαφές που έγιναν στην ευρύτερη περιοχή των Αρχανών ( Βαθύπετρο, Φουρνί, Ανεμόσπηλια), αλλά και μέσα στον οικισμό, στεγάζονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο, σε ένα αναπαλαιωμένο κτίριο στον παραδοσιακό οικισμό των Αρχανών. Η αρχαιολογική συλλογή δημιουργήθηκε το 1993 με πρωτοβουλία των αρχαιολόγων Γιάννη και Έφης Σακελλαράκη.
Αρχάνες: Νεότερη Ιστορία
Σημαντικός ήταν και ο ρόλος των Αρχανών κατά τη νεώτερη ιστορία του νησιού της Κρήτης. Η κωμόπολη των Αρχανών, παίζοντας ρόλο συντονιστικό και οργανωτικό, συνέβαλε καθοριστικά στις Κρητικές Επαναστάσεις του 1866 και του 1897 και αντιμετώπισε με γενναιότητα τις επιθέσεις των Τουρκοκρητών.
Κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και συγκεκριμένα την περίοδο της Μάχης της Κρήτης εγκαταστάθηκε στις Αρχάνες το Κέντρο Διοικήσεως των Ελληνικών Δυνάμεων και, αργότερα, κατά τη Γερμανική Κατοχή, οργανώθηκε στις Αρχάνες το πρώτο κλιμάκιο κατασκοπίας της Κρήτης.
